Actualiteiten

Subsidiekorting en strafrechtelijke vervolging na overtreding

Het gerechtshof 's-Hertogenbosch heeft op 10 februari 2016 in hoger beroep een uitspraak gedaan die - in negatieve zin - van belang is voor agrariërs en andere bedrijven die EU-subsidie krijgen. 

In deze zaak is bij een controle van een varkensbedrijf in 2012 een (vermoedelijke) overtreding van het Varkensbesluit geconstateerd. Naar aanleiding van die overtreding heeft de Dienst Regelingen een zogeheten randvoorwaardenkorting van 5% toegepast op alle EU-subsidies die het bedrijf in 2012 heeft aangevraagd. Het varkensbedrijf is met 5% gekort op alle subsidies. Daarnaast is het bedrijf gedagvaard om voor de strafrechter verantwoording af te leggen over de vermeende overtreding. 

In het Nederlandse strafrecht is bepaald dat een verdachte niet tweemaal gestraft mag worden voor hetzelfde feit. Dit heet het ne bis in idem-beginsel en is vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht en in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. Met de subsidiekorting zijn er al maatregelen getroffen tegen de overtreding. Kan justitie dan wel een strafvervolging beginnen tegen het bedrijf? 

De politierechter vond van niet en had het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk verklaard. Het gerechtshof vindt echter dat het wel kan. 

Het gerechtshof zegt allereerst dat het niet toekennen van een subsidie een bestuursrechtelijke aangelegenheid is. Ten tweede kan de korting niet als een bestraffende maatregel gezien worden, het is slechts een herstellende maatregel. Als laatste heeft de korting niet tot gevolg dat de vermogenspositie van de ontvanger verslechtert. Hij krijgt enkel niet wat hij wel had gekregen als de overtreding niet was begaan, zijn eigenlijke inkomen blijft gelijk. Al voelt het waarschijnlijk anders. Om die drie redenen vindt het gerechtshof dat het varkensbedrijf door de subsidiekorting niet wordt gestraft en dat het dus daarnaast ook strafrechtelijk mag worden vervolgd. Een vergelijking met het alcoholslotprogramma (ASP) gaat volgens het hof mank. De oplegging van een ASP verslechtert het inkomen van de verkeersovertreder omdat deze aanzienlijke kosten moet maken om aan het programma mee te kunnen doen en een lange tijd niet vrij over zijn rijbewijs kan beschikken. Daarom wordt de oplegging van het ASP gezien als een straf en mag de overtreder niet ook nog strafrechtelijk worden vervolgd. 

Indien u EU-subsidie of andere tegemoetkomingen ontvangt en er worden bij u - al dan niet terecht - onregelmatigheden geconstateerd, weet dan dat er maatregelen in die tegemoetkomingen kunnen worden opgelegd, maar dat justitie ook een strafvervolging mag beginnen en dat u dus dubbel gepakt kunt worden. 

Dit bericht is geplaatst op Woensdag 17 februari 2016 .

Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact opnemen met: